จังหวัดแม่ฮ่องสอน

เป็นอำเภอที่ได้ชื่อว่าเป็นถิ่นแดนถ้ำ เนื่องจากที่มีถ้ำมากมาย

1. ถ้ำน้ำลอดตั้งอยู่ที่หมู่ 1 บ้านถ้ำลอด ต.ถ้ำลอด ห่างจากอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนประมาณ 77 กิโลเมตร เป็นถ้ำธารน้ำขนาดใหญ่ลึก 2.5 กิโลเมตร เกิดจากลำน้ำลางเซาะและกัดกร่อนรอยแยกของหินปูนลอดผ่านภูเขาและทะลุออกอีกด้านหนึ่งเกิดเป็นถ้ำขนาดใหญ่ และมีถ้ำขนาดเล็กภายในถ้ำจะประกอบด้วยถ้ำถึง 3 คูหา คือ "ถ้ำเสาหิน", "ถ้ำตุ๊กตา", "ถ้ำผีแมน"บริเวณรอบถ้ำมีบรรยากาศร่มรื่น เป็นธรรมชาติของป่าเขา

2. ถ้ำแม่ละนา(ลัดนา)ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 บ้านแม่ละนา ต.ปางมะผ้า เป็นถ้ำที่ยาวที่สุดใน เอเซียตะวันออกเฉียงใต้. มีความยาวประมาณ 14 กิโลเมตร

3. ถ้ำผาเผือก ห่างจากทางหลวง 15 กิโลเมตร ถือว่าเป็นถ้ำที่ลึกที่สุดเท่าที่มีการสำรวจ ถ้ำผาเผือกอยู่ที่เชิงผาใหญ่สีขาว ปากถ้ำกว้างถึง 100 เมตร

4. ถ้ำผีแมนห่างจากอำเภอไปทางตัวจังหวัดประมาณ 1 กิโลเมตร ภายในถ้ำมีท่อนซุงไม้สักมีด้ามไม้มือจับปลายท่อน พบชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องมือเครื่องใช้เหล็กที่เก่าจนขึ้นสนิม

5. ถ้ำน้ำบ่อผี เดินขึ้นเขาจากบ้านลุกข้าวหลามไปตำบลปางมะผ้า 40 นาที มีลักษณะเป็นปล่องขนาดใหญ่ต้องปีนลงไปตามแนวผาชันกว้าง 100 เมตร บริเวณก้นเหวของถ้ำน้ำบ่อผี ปกคลุมด้วยป่าดิบมีต้นไม้สูงกว่า 30 เมตร์

6. ถ้ำผามอญ เป็นถ้ำที่มีความสวยงามมาก ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยที่งดงาม

7. ถ้ำผาแดง เป็นถ้ำธารลอดขนาดเล็กยาว 1 กิโลเมตร เดินทะลุได้และเที่ยวได้เฉพาะฤดูแล้งเท่านั้น

8.ถ้ำปางคำ (ปางคาม) ขึ้นรถแยกจากทางหลวงขึ้นเหนือไปอีก 25 กิโลเมตรไปบ้านปางคาม ถ้ำนี้มีลักษณะเป็นถ้ำธารลอดยาว 800 เมตร ประกอบด้วยหินสีรูปต่าง ๆ สวยงาม

9. ถ้ำน้ำลาง ถือว่าเป็นถ้ำที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก ถ้ำนี้จะเที่ยวได้เฉพาะหน้าแล้งเท่านั้น

10. ถ้ำน้ำตกซู่ซ่า การเดินทางเป็นการเดินทางด้วยเท้า ใช้เวลาประมาณ 3-4 ชั่วโมง จึงจะถึงถ้ำ ในถ้ำจะมี.ธารน้ำใหญ่เดินเข้าไปประมาณ 800 เมตร จะพบน้ำตกใต้ดิน แม่น้ำของเบื้องหลังน้ำตก คือ หน้าผาสูง และน้ำจาก น้ำตกนี้ไหลมาจากปากถ้ำที่เชิงผา